Gizakiak
egin duen harresi luzeenaren zati ikusgarriena da hori. Jiayuguango
gotorlekuan hasten da, Qilian Shan mendien oinean, Txina mendebaldeko
lurralde lehorrean. Basamortuak, belardiak, bailarak eta basoak
zeharkatzen ditu eta Yalú ibairaino iristen da, Korearen
mugara - 3.200 km Txina iparraldean zehar- . Baina harresi
nagusiaren adarrak kontuak hartzen badira, guztira 6.500
km inguruko luzera du harresiak orotara.
Nola eraiko zen harresia
Orain
dela 3.000 urte ingura, Txina iparraldean, elkarren etsai ziren
hainbat estatuk harresiak eraiki zituzten beren lurraldeak babesteko.
K. a. 221. urtean, Qin Shin Huangdi, Txin estatuko printzea,
beste sei estaturekin elkartu zen eta Txinako enperadore izendatu
zuen bere burua. Harresi guztiak suntsitu zituen, iparraldekoak
izan ezik; haiek batzeko agindua eman zuen hunoetatik eta inguru
hartako beste hainbat tribuetatik babesteko.
Hurrengo
mendeetan, harresia berreraiki zuten eta luzatu egin zuten beste
buruzagi batzuek, Han (K.a. 206 - k.o.220) eta Ming (1368 -
1644) dinastietakoek batez ere....